woensdag 25 februari 2015

Werkende beginselen

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 117
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wie aan zijn gezichtseinder als eerste de richtpunten van het veelsoortig spel van loodrechte lijnen in voorstellingen vastlegde, vond het werkende beginsel van het perspectief uit.


Wer zuerst im Bilde auf seinen Horizont die Zielpunkte des mannigfaltigen Spiels wagrechter Linien bannte, erfand das Prinzip der Perspektive.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                               bij spreuk 117 tot en met 120



Op de waarneming van het noodzakelijke, het wezenlijke in de verschijnselen berust alle kennis. Wie enkel bemerkt wat de zintuigen hem bieden, die komt niet tot kennis. De geest, het geestesoog, dat de verschijnselen beoordeelt, de ene als maatgevend en de ander voor onwezenlijk houdt, is de bron van al het inzicht. Toen Galilei met geestesogen een zwaaiende kerklamp zag en doorzag, dat zich vanuit dit verschijnsel een hele reeks andere laat belichten, was daarmee op kennisgebied een belangrijke stap vooruit gezet.


Auf der Wahrnehmung des Notwendigen, Wesentlichen in den Erscheinungen beruht alle Erkenntnis. Wer bloß beobachtet, was ihm die Sinne darbieten, der gelangt zu keiner Erkenntnis. Der Geist, das Geistesauge, das die Erscheinungen bewertet, die eine als maßgebend, die andere als unwesentlich ansieht, ist der Quell des Erkennens. Als Galilei mit Geistesaugen eine schwingende Kirchenlampe sah und erkannte, daß sich von dieser Erscheinung aus eine ganze Reihe anderer beleuchten lassen, war ein wichtiger Fortschritt der Erkenntnis geschehen.


Audiovisuele weergave spreuk 117




Lezing
John Armstrong on Johann Wolfgang von Goethe

dinsdag 24 februari 2015

Deelverklaring

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 116
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wij zouden onze kennis niet voor een deelproduct verklaren, als wij niet een begrip voor het geheel hadden.


Wir würden unser Wissen nicht für Stückwerk erklären, wenn wir nicht den Begriff von einem Ganzen hätten.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 116



Geen commentaar.


Audiovisuele weergave spreuk 116




Muziek
Weihnachten in der Goethezeit

maandag 23 februari 2015

Van weten naar wetenschap

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 115
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Het weten wordt door het bewust worden van zijn hiaten, door het voelen van zijn onvolkomenheid naar wetenschap geleid, welke voor, met en overeenkomstig al het weten bestaat.


Das Wissen wird durch das Gewahrwerden seiner Lücken, durch das Gefühl seiner Mängel zur Wissenschaft geführt, welche vor, mit und nach allem Wissen besteht.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                       bij spreuk 115



Geen.


Audiovisuele weergave spreuk 115




Gedenkteken
Goethe-Schiller Denkmal - Weimar

zondag 22 februari 2015

Groeiende twijfel

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 114
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Men weet eigenlijk alleen, wanneer men weinig weet; met het weten groeit de twijfel.


Eigentlich weiß man nur, wenn man wenig weiß; mit dem Wissen wächst der Zweifel.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 114



Geen commentaar.


Audiovisuele weergave spreuk 114




Documentaire
Imagefilm des Goethe- und Schiller-Archivs (Langfassung)

zaterdag 21 februari 2015

Waarachtig en leugenachtig

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 113
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



In het weten en napeinzen huizen onbetrouwbaarheid en waarheid. Zoals het huidige aanzien van de wetenschap nu laat zien, zo wordt een waarachtig/leugenachtig persoon.


Im Wissen und Nachsinnen ist Falsches und Wahres. Wie das sich nun das Ansehen der Wissenschaft gibt, so wird's ein wahrlügenhaftes Wesen.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                       bij spreuk 113



Geen commentaar.



Audiovisuele weergave spreuk 113




Interview
Rüdiger Safranski im Interview - "Goethe und Schiller. Geschichte einer Freundschaft"

vrijdag 20 februari 2015

Wetenschappelijke zekerheid

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 112
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



In de wetenschappen is veel zeker, vanaf het moment dat men zich niet door de uitzonderingen in de war laat brengen en men zo ver is de om vraagstukken te eerbiedigen.


In den Wissenschaften ist viel Gewisses, sobald man sich, von den Ausnahmen nicht irre machen läßt und die Probleme zu ehren weiß.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 112



Geen commentaar


Audiovisuele weergave bij spreuk 112




Toneel
Fragment - Iphigenie auf Tauris - Luisenburg Festspiele 2014

donderdag 19 februari 2015

Spinozisme versus machiavellisme

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 111
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Al het spinozische bij het produceren van poëzie wordt door reflectie machiavellisme.


Alles Spinozistische in der poetischen Produktion wird in der Reflexion Machiavellismus.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                       bij spreuk 111



De poët kan bij al zijn gedichten het onbegrensde tot belichaming brengen, als het ware in de eindige wereld het eeuwige ten tonele voeren. Alleen in het totaal van de verschijnselen kan de overdenking het absolute zoeken. Zou dit in ieder afzonderlijk verschijnsel te vinden zijn, dan bestond het wereldgebeuren uit puur onafhankelijke bijzonderheden, die egoïstisch slechts hun eigen belangen najagen, zoals de vorsten dat volgens Machiavelli moeten doen. Harmonie in het wereldgebeuren zou dan ondenkbaar zijn.


Der Poet kann in jeder seiner Dichtungen das Unbedingte verkörpern, gleichsam das Unendliche im Endlichen darstellen. Die Reflexion kann nur in der Gesamtheit der Erscheinungen das Unbedingte suchen. Wäre dies in jeder einzelnen Erscheinung zu finden, so bestünde das Weltgeschehen aus lauter unabhängigen Einzelheiten, die egoistisch nur ihre eigenen Interessen verfolgten, wie die Fürsten es nach Machiavelli tun sollen. Eine Harmonie im Weltgeschehen wäre dann undenkbar.



Audiovisuele weergave spreuk 111




Muziek
Chor der Engel - Franz Schubert

woensdag 18 februari 2015

Enthousiast overdenken

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 110
                                                                           Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Mogelijk is enthousiaste overdenking, die van grote waarde is, als men zich er niet door laat meeslepen.


Es gibt eine enthusiastische Reflexion, die von dem größten Wert ist, wenn man sich von ihr nur nicht hinreißen läßt.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                       bij spreuk 110



Omdat ze moedig is dringt een enthousiaste overdenking diep in de wetmatigheden van de werkelijkheid door. Men mag er zich alleen niet door laten meeslepen en de grond onder de voeten verliezen.


Eine enthusiastische Reflexion dringt tief in die Gesetzmäßigkeit des Wirklichen ein, weil sie mutig ist. Sie darf nur sich nicht hinreißen lassen und den Boden der Wirklichkeit verlassen.


Audiovisuele weergave spreuk 110




Trailer
Vorschau - Die Ganze Natur - Goethes Naturphilosophie

dinsdag 17 februari 2015

Consequenties

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 109
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Niets is er meer inconsequent dan de strengste consequentie, omdat ze onnatuurlijke fenomenen voortbrengt, die tenslotte plotseling omkeren.


Es ist nichts inkonsequenter als die höchste Konsequenz, weil sie unnatürliche Phänomene hervorbringt, die zuletzt umschlagen.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 109



De strengste consequentie lijdt aan het gebrek, dat ze een abstracte stelling of begrip ter hand neemt en van daar uit, zonder inachtneming van de werkelijkheid, logische ontwikkelingen uitspint. Hoe verder men zich in zo’n logische ontwikkeling begeeft, des te meer raakt men verwijderd van de natuur. Ging men dienovereenkomstig uit van een juiste reflectie, die met de ervaring overeenstemt, dan komt men toch tot conclusies, die omslaan in het tegendeel van de waarheid.


Die höchste Konsequenz leidet an dem Fehler, daß sie einen abstrakten Satz oder Begriff aufgreift und von ihm aus, ohne Berücksichtigung der Wirklichkeit, logische Entwickelungen ausspinnt. Je weiter man in einer solchen logischen Entwickelung fortschreitet, desto mehr entfernt man sich von der Natur. Ging man auch von einer richtigen, mit der Erfahrung übereinstimmenden Reflexion aus, so gelangt man doch zu Folgerungen, die in das Gegenteil der Wahrheit umschlagen.


Audiovisuele weergave spreuk 109




Lezing
Über Inkarnation und die menschliche Seele - Joseph Beuys

maandag 16 februari 2015

Praktijk en mensenverstand

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 108
                                                                         Hoofdstuk 1 : Het onderscheiden



Het mensenverstand, dat eigenlijk is aangewezen op het praktische, op wat betrekking heeft op toepassing, vergist zich alleen dan, wanneer het zich aan de oplossing van hogere problemen waagt, daarentegen ontdekt men een hogere theorie maar zelden binnen het bereik, waar die werkt en bestaat.


Der Menschenverstand, der eigentlich aufs Praktische angewiesen ist, irrt nur alsdann, wenn er sich an die Auflösung höherer Probleme wagt; dagegen weiß aber auch eine höhere Theorie sich selten in den Kreis zu finden, wo jener wirkt und wes't.


Rudolf Steiner                                                                                   Commentaar
                                                                                bij spreuk 106 tot en met 108



Om reden genoemd in het commentaar bij spreuk 104 en 105 verlangt Goethe een Kritiek van het Algemene Verstand.


Aus dem in der Anmerkung zu Nr. 104 - 105 angegebenen Grunde verlangt Goethe eine Kritik des Gemeinverstandes.


Audiovisuele weergave spreuk 108




Lezing
Goethe und die Abstraktion - Werner Heisenberg

zondag 15 februari 2015

Filosofie en mensenverstand

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 107
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



“Precies bezien is alle filosofie enkel in onduidelijke taal tot uitdrukking gebracht mensenverstand.”


«Genau besehen ist alle Philosophie nur der Menschenverstand in amphigurischer Sprache.»



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                               bij spreuk 106 tot en met 108



Om reden genoemd in het commentaar bij spreuk 104 en 105 verlangt Goethe een Kritiek van het Algemene Verstand.


Aus dem in der Anmerkung zu Nr. 104 - 105 angegebenen Grunde verlangt Goethe eine Kritik des Gemeinverstandes.



Audiovisuele weergave spreuk 107




Interview
Peter Voß fragt Rüdiger Safranski: Goethe - ein Kunstwerk?

zaterdag 14 februari 2015

Kritiek van het mensenverstand

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 106
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Men heeft zich lang met de ‘Kritiek van de Rede’ beziggehouden, ik wenste een kritiek van het mensenverstand. Het zou een ware weldaad voor het mensengeslacht zijn, wanneer men overtuigend kon aantonen, hoe ver het algemene verstand kan reiken, en dat is juist net zoveel als het algemene verstand voor het leven volkomen benodigd is.


Man hat sich lange mit der Kritik der Vernunft beschäftigt; ich wünschte eine Kritik des Menschenverstandes. Es wäre eine wahre Wohltat fürs Menschengeschlecht, wenn man dem Gemeinverstand bis zur Überzeugung nachweisen könnte, wie weit er reichen kann, und das ist gerade so viel, als er zum Erdenleben vollkommen bedarf.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                               bij spreuk 106 tot en met 108


Om reden genoemd in het commentaar bij spreuk 104 en 105 verlangt Goethe een Kritiek van het Algemene Verstand.


Aus dem in der Anmerkung zu Nr. 104 - 105 angegebenen Grunde verlangt Goethe eine Kritik des Gemeinverstandes.


Audiovisuele weergave spreuk 106




Documentaire
Goethe - Genie Mit Vielen Gesichtern - Dokumentation

vrijdag 13 februari 2015

Algemeen verstand

Johann Wolfgang von Goethe                                                           Spreuk 105
                                                                        Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Van het algemeen verstand dat als genius van de mensheid moet gelden, dienen eerst de uitingen nader te worden bekeken. Gaan we na, waartoe de mensheid het algemeen verstand benut, dan vinden we het volgende: door behoeften wordt de mensheid beïnvloed en ingeklemd. Worden ze niet bevredigd, dan toont de mens zich ongeduldig, zijn ze bevredigd, dan lijkt hij onverschillig. Derhalve beweegt de mens zich tussen beide toestanden, en zijn verstand, het zogeheten mensenverstand zal hij aanwenden, om zijn behoeften te bevredigen; is dat gebeurd, dan heeft hij de opgave om de ruimte die de onverschilligheid laat in te vullen. Als dit zich beperkt tot meest nabijgelegen en noodzakelijke grenzen, dan lukt hem dat ook. Laten de behoeften zich echter gelden, treden die buiten de oevers van het algemene, dan is het algemene verstand niet toereikend meer, het is geen genius meer, ontsloten heeft zich voor de mensheid het leefgebied van de vergissing.


Der Gemeinverstand, der als Genie der Menschheit gelten soll, muß vorerst in seinen Äußerungen betrachtet werden. Forschen wir, wozu ihn die Menschheit benutzt, so finden wir folgendes: Die Menschheit ist bedingt durch Bedürfnisse. Sind diese nicht befriedigt, so erweist sie sich ungeduldig; sind sie befriedigt, so erscheint sie gleichgültig. Der eigentliche Mensch bewegt sich also zwischen beiden Zuständen, und seinen Verstand, den sogenannten Menschenverstand wird er anwenden, seine Bedürfnisse zu befriedigen; ist es geschehen, so hat er die Aufgabe, die Räume der Gleichgültigkeit auszufüllen. Beschränkt sich dieses in die nächsten und notwendigsten Grenzen, so gelingt es ihm auch. Erheben sich aber die Bedürfnisse, treten sie aus dein Kreise des Gemeinen heraus, so ist der Gemeinverstand nicht mehr hinreichend, er ist kein Genius mehr, die Region des Irrtums ist der Menschheit aufgetan.



Rudolf Steiner                                                                                 Commnentaar
                                                                                            bij spreuk 104 en 105



Goethe is van opvatting, dat ofschoon de voor de wetenschap noodzakelijke geestesactiviteiten weliswaar toch hogere vormen van het algemene verstand zijn, deze zich evenwel moet zuiveren en veredelen, ter wille van geschiktheid voor wetenschappelijke bedrijvigheid. Vergelijk boekdeel 34, bladzijde 10, 1ff,  [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


Goethes Ansicht ist, daß, obgleich die zur Wissenschaft notwendigen Geistestätigkeiten zwar nur höhere Formen des Gemeinverstandes sind, dieser dennoch sich läutern und veredeln muß, wenn er zur wissenschaftlichen Tätigkeit brauchbar werden soll. Vgl. Bd. 34, S. 10, 1 ff. [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


 Audiovisuele weergave spreuk 105




Documentaire
Hel en Verdoemenis: Liszt en de duivels van Weimar

donderdag 12 februari 2015

Genius

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 104
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



“Gezond verstand is de genius van de mensheid.”


«Le sens commun est le Génie de l'humanite.»



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 104



Goethe is van opvatting, dat ofschoon de voor de wetenschap noodzakelijke geestesactiviteiten wel hogere vormen van het algemene verstand zijn, deze toch moeten worden gezuiverd en veredeld, ter wille van geschiktheid voor wetenschappelijke activiteit. Vergelijk boekdeel 34, bladzijde 10, 1ff,  [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


Goethes Ansicht ist, daß, obgleich die zur Wissenschaft notwendigen Geistestätigkeiten zwar nur höhere Formen des Gemeinverstandes sind, dieser dennoch sich läutern und veredeln muß, wenn er zur wissenschaftlichen Tätigkeit brauchbar werden soll. Vgl. Bd. 34, S. 10, 1 ff. [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


Audiovisuele weergave spreuk 104




Lezing
Goethe's Scientific Method - "Mind and Nature in German Idealism" - Lecture by Matthew David Segall

woensdag 11 februari 2015

Markant

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 103
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Duidelijkheid is een gepaste verdeling van licht en schaduw. Hamann. Luister!


Deutlichkeit ist eine gehörige Verteilung von Licht und Schatten. Hamann. Hört!



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 103



Deze spreuk richt zich tegen het eenzijdig op de voorgrond plaatsen van aparte eigenschappen van een ding. Een duidelijk voorkomen (van een ding) wordt alleen verkregen, wanneer ook het tegenovergestelde van deze eigenschappen in acht wordt genomen.


Dieser Spruch richtet sich gegen das einseitige Hervorheben einzelner Eigenschaften eines Dinges. Eine deutliche Ansicht läßt sich nur gewinnen, wenn auch die Gegensätze dieser Eigenschaften berücksichtigt werden.


Audiovisuele weergave spreuk 103




Documentaire
Light Darkness and Colours - Johann Wolfgang von Goethe

dinsdag 10 februari 2015

Onderscheid en verstand

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 102
                                                                           Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Een onderscheid dat voor het verstand niet bestaat, is geen onderscheid.


Ein Unterschied, der dem Verstand nichts gibt, ist kein Unterschied.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 102



Omdat het verstand het enige geestelijke vermogen voor het maken van onderscheid is.


Weil der Verstand das einzige geistige Vermögen zur Aufstellung der Unterschiede ist.



Audiovisuele weergave spreuk 102




Toneel
Faust 2004 - Goetheanum - Rudolf Steiner

maandag 9 februari 2015

Uit elkaar houden en invoegen

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 101
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Het weten berust op de kennis van wat uit elkaar kan worden gehouden, de wetenschap op de aanvaarding van wat niet te onderscheiden valt.


Das Wissen beruht auf der Kenntnis des zu Unterscheidenden, die Wissenschaft auf der Anerkennung des nicht zu Unterscheidenden.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                       bij spreuk 101



Het weten wordt verworven door het zoeken naar de verschillen tussen de dingen zoals aangegeven bij spreuk 96. De mens heeft deze verschillen nodig, omdat hij enkel daarmee bij de begrippen van de dingen komt. Bij dit scheiden en onderscheiden mag echter niet worden vergeten, dat in werkelijkheid alles in een levendige eenheid is vervat. Om die reden ook moeten de begrippen in een vitaal eenvormig wereldbeeld worden ingevoegd, wanneer uit hun een wetenschap moet ontstaan.


Das Wissen wird erworben durch Aufsuchen der Unterschiede der Dinge im Sinne von 96. Diese Unterschiede braucht der Mensch, weil er nur durch sie zu Begriffen über die Dinge kommt. Es darf über diesem Trennen und Unterscheiden nur nicht vergessen werden, daß in der Wirklichkeit alles in lebendiger Einheit ist. Deswegen müssen auch die Begriffe einem lebendigen einheitlichen Weltbilde eingefügt werden, wenn aus ihnen eine Wissenschaft entstehen soll.


Audiovisuele weergave spreuk 101




Toneel
Faust - Deel 2 - Johann Wolfgang von Goethe

zondag 8 februari 2015

Poëzie van het genie

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 100
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Als poëzie van het genie, als spreekwoordelijkheid van het mensenverstand, uit het zich symbolisch in praktische zin in het directe handelen, op uitstekende wijze door mathematica, in getallen en vormen, allereerst door betoog figuurlijk tot uitdrukking gebracht.


Es äußert sich jenes im praktischen Sinn im unmittelbaren Handeln; dieses symbolisch, vorzüglich durch Mathematik, in Zahlen und Formen, durch Rede, uranfänglich, tropisch, als Poesie des Genies, als Sprichwörtlichkeit des Menschenverstandes.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 100



Geen commentaar.


Audiovisuele weergave spreuk 100




Toneel
Faust - Deel 1 - Johann Wolfgang von Goethe

zaterdag 7 februari 2015

Uiterlijk en innerlijk

Johann Wolfgang von Goethe                                                               Spreuk 99
                                                                           Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Zeer zeldzaam is het zuiver aanschouwen van het buitenste en binnenste.


Reines Anschauen des Äußern und Innern ist sehr selten.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                               bij spreuk 98 en 99



Gewoon kijken is de verschijnselen opnemen zoals ze zijn, zonder noodzakelijkheid en toevalligheid weg te laten. Zuiver aanschouwen geeft zich aan het noodzakelijke over en beschouwt het toevallige als onbelangrijk.


Gewöhnliches Anschauen ist ein solches, welches die Erscheinungen aufnimmt, wie sie sind, ohne Notwendiges und Zufälliges zu sondern. Reines Anschauen gibt sich dem Notwendigen hin und betrachtet das Zufällige als Unwesentliches.



Audiovisuele weergave spreuk 99




Muziek
Faust - Alles Vergängliche - Robert Schumann

vrijdag 6 februari 2015

Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 98
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Gewoon een juiste kijk op de aardse dingen, is een erfdeel van het algemene mensenverstand.


Gewöhnliches Anschauen, richtige Ansicht der irdischen Dinge, ist ein Erbteil des allgemeinen Menschenverstandes.



Rudolf Steiner                                                                                   Commentaar
                                                                                                 bij spreuk 98 en 99




Gewoon aanschouwen is de verschijnselen opnemen zoals ze zijn, zonder noodzakelijkheid en toevalligheid weg te laten. Zuiver aanschouwen geeft zich aan het noodzakelijke over en beschouwt het toevallige als onbelangrijk.



Gewöhnliches Anschauen ist ein solches, welches die Erscheinungen aufnimmt, wie sie sind, ohne Notwendiges und Zufälliges zu sondern. Reines Anschauen gibt sich dem Notwendigen hin und betrachtet das Zufällige als Unwesentliches.



Audiovisuele weergave spreuk 98




Muziek
Szenen aus Goethes Faust Overture - Robert Schumann

donderdag 5 februari 2015

Zuiver opvatten en recht doen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 97
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Bij kunst en wetenschap komt het er zoals bij het doen en bij het handelen helemaal op aan, dat de objecten zuiver worden opgevat en overeenkomstig hun natuur worden behandeld.


In Kunst und Wissenschaft so wie im Tun und Handeln kommt alles darauf an, daß die Objekte rein aufgefaßt und ihrer Natur gemäß behandelt werden.



Rudolf Steiner                                                                                   Commentaar
                                                                                                         bij spreuk 97



Spreuk 97 is als spreuk 96, maar dan in andere vorm.


Ist eine andere Form für den Spruch 96.


Audiovisuele weergave spreuk 97




Muziek
Freisinn - Robert Schumann
Gedicht
Freisinn - Johann Wolfgang von Goethe

woensdag 4 februari 2015

Vruchtbare beschouwingswijze

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 96
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Om me te redden, beschouw ik alle verschijnselen onafhankelijk van elkaar en probeer ik ze zeer krachtig te isoleren; dan bekijk ik ze als correlaten, waarna ze zich met elkaar verbinden tot overduidelijk leven. Dit betrek ik bij voorkeur op de natuur; maar met betrekking tot de recent voltrokken wereldgeschiedenis is deze wijze van beschouwen evenzeer vruchtbaar.

Um mich zu retten, betrachte ich alle Erscheinungen als unabhängig voneinander und suche sie gewaltsam zu isolieren; dann betrachte ich sie als Korrelate, und sie verbinden sich zu einem entschiedenen Leben. Dies bezieh' ich vorzüglich auf Natur; aber auch in Bezug auf die neueste um uns her bewegte Weltgeschichte ist diese Betrachtungsweise fruchtbar.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 96



Om de in spreuknummer 95 aangegeven reden zoekt Goethe naar de zuivere verschijnselen, dat wil zeggen zoals ze bij die waarneming te zien zijn, waarmee men zich volledig onbevangen aan de voorwerpen overgeeft en ze niets toedicht. Pas de zuivere feiten plaatst hij, Goethe,  in een redelijke betrekking tot elkaar.


Aus dem in Nr. 95 angegebenen Grunde sucht Goethe die Erscheinungen in ihrer Reinheit auf, d. h. wie sie sich einer Beobachtung darstellen, die sich völlig unbefangen dem Gegenstande hingibt und nichts zu ihm hinzudichtet. Erst die reinen Fakten setzt er in vernunftgemäße Beziehung.


Audiovisuele weergave spreuk 96




Muziek
Liebehaber in allen gestalten - Franz Schubert

Overzicht van alle blogberichten op Sprüche in Prosa

2015

Spreuk 158 – Levende eenheid – 14 mei 2015

Spreuk 157 – Heuristiek – 12 mei 2015

Spreuk 156 – Illusoire inkapseling – 7 mei 2015

Spreuk 155 – Verstommen – 4 mei 2015

Spreuk 154 – Skelet en eeuwige rede – 2 mei 2015

Spreuk 153 – Geognosie en verbeeldingskracht - 30 april 2015

Spreuk 152 – Creatief omwerken – 28 april 2015

Spreuk 151 – Onderscheiden van rede en verstand – 25 april 2015

Spreuk 150 – Algemene oorzaken – 18 april 2015

Spreuk 149 – Eenvoud – 16 april 2015

Spreuk 148 – Ondeelbaar fenomeen – 15 april 2015

Spreuk 147 – Geschiedkundige methode – 13 april 2015

Spreuk 146 – Mechaniseren – 12 april 2015

Spreuk 145 – Tezamen gedacht – 11 april 2015

Spreuk 144 – Symptoom en kwaal – 9 april 2015

Spreuk 143 – Werking en oorzaak – 8 april 2015

Spreuk 142 – Nadelen bij vragen over oorzakelijkheid – 6 april 2015

Spreuk 141 – Causaliteitsdenken – 5 april 2015

Spreuk 140 - Nabijgelegen fenomenen en hardleersheid – 4 april 2015

Spreuk 139 – Fenomenen gewaarworden – 3 april 2015

Spreuk 138 – Mensheidsformaat of kleingeestigheid – 2 april 2015

Spreuk 137 – Oerfenomenen en angst – 31 maart 2015

Spreuk 136 – Karakteristieke oerfenomenen – 30 maart 2015

Spreuk 135 – Kernvraagstukken – 29 maart 2015

Spreuk 134 – Oorspronkelijke condities – 28 maart 2015

Spreuk 133 – Voortgang onderzoek – 23 maart 2015

Spreuk 132 – Elementaire ervaringen – 22 maart 2015

Spreuk 131 – Beroep doen op metafysica – 21 maart 2015

Spreuk 130 – Metafysica van de verschijnselen – 20 maart 2015

Spreuk 129 – Bestaan – 19 maart 2015

Spreuk 128 – Betrekkelijk en toch absoluut – 18 maart 2015

Spreuk 127 – De natuur en het bijzondere en het algemene – 17 maart 2015

Spreuk 126 – Ware symboliek – 16 maart 2015

Spreuk 125 – Bijzonder algemeen – 15 maart 2015

Spreuk 124 – Geldige algemeenheid – 14 maart 2015

Spreuk 123 – Trefzeker – 13 maart 2015

Spreuk 122 – Operationeel waarheidsgevoel – 12 maart 2015

Spreuk 121 – Waarde van fenomenen – 11 maart 215

Spreuk 120 – Experiment – 10 maart 2015

Spreuk 119 – Uitvindingen en ontdekkingen – 9 maart 2015

Spreuk 118 – Principe van de kleurschakering – 8 maart 2015

Spreuk 117 – Werkende beginselen – 25 februari 2015

Spreuk 116 – Deelverklaring – 24 februari 2015

Spreuk 115 – Van weten naar wetenschap – 23 februari 2015

Spreuk 114 – Groeiende twijfel – 22 februari 2015

Spreuk 113 – Waarachtig en leugenachtig – 21 februari 2015

Spreuk 112 – Wetenschappelijke zekerheid – 20 februari 2015

Spreuk 111 – Spinozisme versus machiavellisme – 19 februari 2015

Spreuk 110 – Enthousiast overdenken – 18 februari 2015

Spreuk 109 – Consequenties – 17 februari 2015

Spreuk 108 – Praktijk en mensenverstand – 16 februari 2015

Spreuk 107 – Filosofie en mensenverstand – 15 februari 2015

Spreuk 106 – Kritiek van het mensenverstand – 14 februari 2015

Spreuk 105 – Algemeen verstand – 13 februari 2015

Spreuk 104 – Genius – 12 februari 2015

Spreuk 103 – Markant – 11 februari 2015

Spreuk 102 – Onderscheid en verstand – 10 februari 2015

Spreuk 101 – Uit elkaar houden en invoegen – 9 februari 2015

Spreuk 100 – Poëzie van het genie – 8 februari 2015

Spreuk 99 – Uiterlijk en innerlijk – 7 februari 2015

Spreuk 98 – Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen – 6 februari 2015

Spreuk 97 – Zuiver opvatten en recht doen – 5 februari 2015

Spreuk 96 – Vruchtbare beschouwingswijze – 4 februari 2015

Spreuk 95 – Geen mythologie en legenden in de wetenschap – 3 februari 2015

Spreuk 94 – Twee klippen – 2 februari 2015

Spreuk 93 – Niet op slot gooien – 1 februari 2015

Spreuk 92 – Analogie met goed gezelschap – 31 januari 2015

Spreuk 91 – Inductie – 30 januari 2015

Spreuk 90 – Voortschrijden – 29 januari 2015

Spreuk 89 – Axioma enthymeem – 28 januari 2015

Spreuk 88 – Ongeluk – 27 januari 2015

Spreuk 87 – Herleiden en relateren – 26 januari 2015

Spreuk 86 – Eenvoud – 25 januari 2015

Spreuk 85 – Strategie – 24 januari 2015

Spreuk 84 – Probleem onderkennen – 23 januari 2015

Spreuk 83 – Miniaturen – 22 januari 2015

Spreuk 82 – Leemten – 21 januari 2015

Spreuk 81 – Afstemmen – 20 januari 2015

Spreuk 80 – Zekere koers met open blik – 19 januari 2015

Spreuk 79 – Bekopen en losraken – 18 januari 2015

Spreuk 78 – Feedback – 17 januari 2015

Spreuk 77 – Diepgang – 16 januari 2015

Spreuk 76 – Gelijke bron – 15 januari 2015

Spreuk 75 – Speelruimte voor vergissingen – 14 januari 2015

Spreuk 74 – Onwillig mopperen – 13 januari 2015

Spreuk 73 – Direct benutten – 12 januari 2015

Spreuk 72 – Voortreffelijkheid – 11 januari 2015

Spreuk 71 – Ware wijsheid – 10 januari 2015

Spreuk 70 – Wakker ontwaken – 9 januari 2015

Spreuk 69 – Achterhalen – 8 januari 2015

Spreuk 68 – Bestendigen – 7 januari 2015

Spreuk 67 – Aanmatiging matigen – 6 januari 2015

Spreuk 66 – Geholpen worden of verward raken – 5 januari 2015

Spreuk 65 – Binnensluipen en afweren – 4 januari 2015

Spreuk 64 – Onjuiste voorstelling van zaken – 3 januari 2015

Spreuk 63 – Vasthouden of loslaten – 2 januari 2015

Spreuk 62 – Goede voornemens – 1 januari 2015

2014

Spreuk 61 – Geen idee – 31 december 2014

Spreuk 60 - Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen – 30 december 2014

Spreuk 59 – Guitig opgestelde hypothesen – 29 december 2014

Spreuk 58 – Rijzende problemen – 28 december 2014

Spreuk 57 – Hypothesen als loopplanken – 27 december 2014

Spreuk 56 – Wirwar – 26 december 2014

Spreuk 55 - Vitterige waarnemers en grillige theoretici – 25 december 2014

Spreuk 54 – Abstraheren en concretiseren – 24 december 2014

Spreuk 53 – Nut van theorieën – 23 december 2014

Spreuk 52 – Nietszeggende gemiddelden – 22 december 2014

Spreuk 51 – Zuivere ervaring – 21 december 2014

Spreuk 50 – Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Spreuk 49 – Onverloochenbaar – 19 december 2014

Spreuk 48 – Eigenheid – 18 december 2014

Spreuk 47 – Januskop – 17 december 2014

Spreuk 46 – Dialectiek – 16 december 2014

Spreuk 45 – Terminologie in verhouding tot fenomenen – 15 december 2014

Spreuk 44 – In het oog vatten en doordenken – 14 december 2014

Spreuk 43 – Taalworstelingen – 13 december 2014

Spreuk 42 – Bemoeienis – 12 december 2014

Spreuk 41 – Zelfeducatie en ondersteuning – 11 december 2014

Spreuk 40 – Transparantie – 10 december 2014

Spreuk 39 – Maximes helder bezien – 9 december 2014

Spreuk 38 – Omstreden raken – 8 december 2014

Spreuk 37 – Zwart op wit – 7 december 2014

Spreuk 36 - Gehoorbereik – 6 december 2014

Spreuk 35 – Onbegrip 5 december 2014

Spreuk 34 – Vermeend weerleggen – 4 december 2014

Spreuk 33 – Gezindheden – 3 december 2014

Spreuk 32 – Leer van Newton – 2 december 2014

Spreuk 31 – Onenigheid en problemen – 1 december 2014

Spreuk 30 – Gekante meningen – 30 november 2014

Spreuk 29 – Probleemstelling en twistappels – 29 november 2014

Spreuk 28 – Stokken en stilstaan – 28 november 2014

Spreuk 27 – Verstaanbaarheid – 27 november 2014

Spreuk 26 – Inlevingsvermogen – 26 november 2014

Spreuk 25 – Glad ijs – 25 november 2014

Spreuk 24 – Vrije val en botsing – 24 november 2014

Spreuk 23 – Antropomorfisme inherent aan menselijke natuur – 23 november 2014

Spreuk 22 – Wie of wat spreekt zich uit? – 22 november 2014

Spreuk 21 – Gelijke onderkent gelijke – 21 november 2014

Spreuk 20 – Uitgangspunt bij menselijke waarheden – 20 november 2014

Spreuk 19 – Menselijke voorstellingswijze en menselijke waarheid – 19 november 2014

Spreuk 18 – Ja en nee uit de mond van de natuur – 18 november 2014

Spreuk 17 – Verstand en hulpmiddelen – 17 november 2014

Spreuk 16 – Vrije focus – 16 november 2014

Spreuk 15 – Het onbeschrijfbare beschrijven – 15 november 2014

Spreuk 14 – Berekening en experiment – 14 november 2014

Spreuk 13 – Mens en moderne fysica – 13 november 2014

Spreuk 12 – Tolk van het verstand – 12 november 2014

Spreuk 11 – Zintuiglijke ervaringen en geestelijke vermogens – 11 november 2014

Spreuk 10 – Perspectivische wetten – 10 november 2014

Spreuk 9 – Blikrichting en corresponderende hoek – 9 november 2014

Spreuk 8 – Verschilzicht en positieverandering – 8 november 2014

Spreuk 7 – Gezichtsvermogen – 7 november 2014

Spreuk 6 – Vergelijken – 6 november 2014

Spreuk 5 – Aan- en indachtigheid – 5 november 2014

Spreuk 4 – Bedrieglijk oordeel – 4 november 2014

Spreuk 3 – Betrouwbare zintuigen – 3 november 2014

Spreuk 2 – Menselijke wijsheid – 2 november 2014

Spreuk 1 - Kenverhoudingen - 1 november 2014

Inleiding en verantwoording van Rudolf Steiner – 1 november 2014

Introductie en verantwoording – 1 november 2014