woensdag 31 december 2014

Geen idee

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 61
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Er bestaan hypothesen, waarbij verstand en verbeeldingskracht de plaats van de idee innemen.


Es gibt Hypothesen, wo Verstand und Einbildungskraft sich an die Stelle der Idee setzen.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 60 tot en met 62



Onwerkelijk is een hypothese, die niet wordt opgesteld voor het in spreuknummer 57 geschilderde doel, doch waarmee men zich geruststelt, zonder de correctie van de werkelijkheid te zoeken. Idee noemt Goethe een begrip welke met de werkelijkheid samenhangt. Bedenkt het verstand abstracte hypothesen, waarvan de begripsinhoud zich van de werkelijkheid verwijdert en zich niet door haar laat controleren, dan vervangt hij de idee. Datzelfde kan bij verbeeldingskracht het geval zijn.


Phantastisch ist eine Hypothese, die nicht zu dem in Nr. 57 geschilderten Zwecke aufgestellt wird, sondern bei der man sich beruhigt, ohne die Korrektur der Wirklichkeit zu suchen. Idee nennt Goethe einen Begriff der mit der Wirklichkeit zusammenhängt. Erfindet der Verstand abstrakte Hypothesen, deren Begriffsinhalt sich von der Wirklichkeit entfernt und sich nicht von ihr kontrollieren läßt, so setzt er sich an Stelle der Idee. Dasselbe kann bei der Einbildungskraft der Fall sein.


Audiovisuele weergave spreuk 61




Muziek
Ach neige, du Schmerzenreiche - Carl Loewe
Uit Goethe's Faust
Ach neige, du Schmerzenreiche - Johann Wolfgang von Goethe

dinsdag 30 december 2014

Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 60
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wie het verschil niet kan bevatten tussen onwerkelijke voorstellingen en het ideële, tussen het wetmatige en hypothetische, die verkeert als natuuronderzoeker in een kwalijke toestand.


Wer den Unterschied des Phantastischen und Ideellen, des Gesetzlichen und Hypothetischen nicht zu fassen weiß, der ist als Naturforscher in einer üblen Lage.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 60 tot en met 62



Onwerkelijk is een hypothese, die niet wordt opgesteld voor het in spreuknummer 57 geschilderde doel, doch waarmee men zich geruststelt, zonder de correctie van de werkelijkheid te zoeken. Idee noemt Goethe een begrip welke met de werkelijkheid samenhangt. Bedenkt het verstand abstracte hypothesen, waarvan de begripsinhoud zich van de werkelijkheid verwijdert en zich niet door haar laat controleren, dan vervangt hij de idee. Datzelfde kan bij verbeeldingskracht het geval zijn.


Phantastisch ist eine Hypothese, die nicht zu dem in Nr. 57 geschilderten Zwecke aufgestellt wird, sondern bei der man sich beruhigt, ohne die Korrektur der Wirklichkeit zu suchen. Idee nennt Goethe einen Begriff der mit der Wirklichkeit zusammenhängt. Erfindet der Verstand abstrakte Hypothesen, deren Begriffsinhalt sich von der Wirklichkeit entfernt und sich nicht von ihr kontrollieren läßt, so setzt er sich an Stelle der Idee. Dasselbe kann bei der Einbildungskraft der Fall sein.


Audiovisuele weergave spreuk 60




Muziek
Der Totentanz - Carl Loewe
Gedicht
Der Totentanz - Johann Wolfgang von Goethe

maandag 29 december 2014

Guitig opgestelde hypothesen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 59
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Vergeeflijke hypothesen noem ik zulke, die men in zekere zin guitig opstelt, om ze te laten weerleggen door de ernstige natuur.


Läßliche Hypothese nenn' ich eine solche, die man gleichsam schalkhaft aufstellt, um sich von der ernsthaften Natur widerlegen zu lassen.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                    bij spreuk 57 tot en met 59



Hypothesen zijn voorbereidingen voor theorieën. Hypothetisch wordt een wetmatige samenhang tussen de verschijnselen aangenomen, om een leidraad te hebben voor het zoeken naar verwante verschijnselen. Wanneer de laatstgenoemden dan werkelijk opgesteld zijn, dan zal zich meestal iets heel anders te zien geven als de eerst aangenomene. Dan treedt uit de hypothese een theorie naar voren.


Hypothesen sind Vorbereitungen für Theorien. Es wird ein gesetzmäßiger Zusammenhang der Erscheinungen hypothetisch angenommen, um einen Leitfaden zu haben zum Aufsuchen verwandter Erscheinungen. Wenn die letzteren dann wirklich zusammengestellt sind, so wird sich zumeist etwas ganz anderes ergeben als das erst Angenommene. Dann wird aus der Hypothese eine Theorie.


Audiovisuele weergave spreuk 59




Muziek
Meine Ruh' ist hin (Gretchen am Spinnrade) - Carl Loewe

zondag 28 december 2014

Rijzende problemen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 58
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Hypothesen zijn slaapliedjes, waarmee de leraar zijn leerlingen in slaap wiegt; de trouw denkende waarnemer leert steeds meer zijn beperking kennen. Naarmate het weten toeneemt, ziet hij des te meer problemen te voorschijn komen.

Hypothesen sind Wiegenlieder, womit der Lehrer seine Schüler einlullt; der denkende treue Beobachter lernt immer mehr seine Beschränkung kennen, er sieht, je weiter sich das Wissen ausbreitet, desto mehr Probleme kommen zum Vorschein.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 57 tot en met 59



Hypothesen zijn voorbereidingen voor theorieën. Hypothetisch wordt een wetmatige samenhang tussen de verschijnselen aangenomen, om een leidraad te hebben voor het zoeken naar verwante verschijnselen. Wanneer de laatstgenoemden dan werkelijk opgesteld zijn, dan zal zich meestal iets heel anders te zien geven als de eerst aangenomene. Dan treedt uit de hypothese een theorie naar voren.


Hypothesen sind Vorbereitungen für Theorien. Es wird ein gesetzmäßiger Zusammenhang der Erscheinungen hypothetisch angenommen, um einen Leitfaden zu haben zum Aufsuchen verwandter Erscheinungen. Wenn die letzteren dann wirklich zusammengestellt sind, so wird sich zumeist etwas ganz anderes ergeben als das erst Angenommene. Dann wird aus der Hypothese eine Theorie.


Audiovisuele weergave spreuk 58




Muziek
Die wandelnde Glocke - Carl Loewe
Gedicht
Die wandelnde Glocke - Johann Wolfgang von Goethe

zaterdag 27 december 2014

Hypothesen als loopplanken

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 57
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Hypothesen zijn steigers, die men optrekt voor bouwwerken, en die men afbreekt, wanneer het bouwwerk af is, voor de arbeider zijn ze onontbeerlijk; alleen moet hij de steiger niet voor het gebouw aanzien.


Hypothesen sind Gerüste, die man vor dem Gebäude aufführt, und die man abträgt, wenn das Gebäude fertig ist; sie sind dem Arbeiter unentbehrlich; nur muß er das Gerüste nicht für das Gebäude ansehen.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 57 tot en met 59



Hypothesen zijn voorbereidingen voor theorieën. Hypothetisch wordt een wetmatige samenhang tussen de verschijnselen aangenomen, om een leidraad te hebben voor het zoeken naar verwante verschijnselen. Wanneer de laatstgenoemden dan werkelijk opgesteld zijn, dan zal zich meestal iets heel anders te zien geven als de eerst aangenomene. Dan treedt uit de hypothese een theorie naar voren.


Hypothesen sind Vorbereitungen für Theorien. Es wird ein gesetzmäßiger Zusammenhang der Erscheinungen hypothetisch angenommen, um einen Leitfaden zu haben zum Aufsuchen verwandter Erscheinungen. Wenn die letzteren dann wirklich zusammengestellt sind, so wird sich zumeist etwas ganz anderes ergeben als das erst Angenommene. Dann wird aus der Hypothese eine Theorie.



Audiovisuele weergave spreuk 57

                              


Muziek
Mefistofele - Prologo - Arrigo Boito

vrijdag 26 december 2014

Wirwar

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 56
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wie te veel verlangt, voor wie het verwarrende vreugde bereidt, die is aan vergissingen blootgesteld.


Wer zuviel verlangt, wer sich am Verwickelten erfreut, der ist den Verirrungen ausgesetzt.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 56



Geen commentaar.



Audiovisuele weergave bij spreuk 56




Muziek
Erwin und Elmire - Georg Joseph Vogler
Zangspel
Erwin und Elmire - Johann Wolfgang von Goethe

donderdag 25 december 2014

Vitterige waarnemers en grillige theoretici

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 55
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Het weerzinwekkendst zijn de vitterige waarnemers en grillige theoretici; hun proefnemingen zijn kleingeestig en gecompliceerd, hun hypothesen onbegrijpelijk en wonderlijk.


Am widerwärtigsten sind die kricklichen Beobachter und grilligen Theoristen; ihre Versuche sind kleinlich und kompliziert, ihre Hypothesen abstrus und wunderlich.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 55



Geen commentaar.


Audiovisuele weergave spreuk 55




Muziek
Quantum to Cosmos: Quantifying Goethe

woensdag 24 december 2014

Abstraheren en concretiseren

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 54
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Door gebruikmaking van het menselijk verstand wordt al het abstracte naderbij gebracht, en zo raakt het mensenverstand door handelen en waarnemen tot abstrahering.


Alles Abstrakte wird durch Anwendung dem Menschenverstand genähert, und so gelangt der Menschenverstand durch Handeln und Beobachten zur Abstraktion.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 54



Dit is de vorige spreuk in andere vorm. Bij het abstracte moet eigenlijk niet worden aangeklampt, het moet in verband worden gebracht met het concrete, de verschijnselen.


Ist der vorige Spruch in anderer Form. Das Abstrakte soll nicht an und für sich festgehalten, sondern in Zusammenhang mit dem Konkreten, den Erscheinungen gebracht werden.


Audiovisuele weergave spreuk 54




Muziek
Walpurgisnacht - Schandmaul

dinsdag 23 december 2014

Nut van theorieën

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 53
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



De theorie dient eigenlijk geen nut, in zoverre dat ze ons in de samenhang van de verschijnselen doet geloven.


Die Theorie an und für sich ist nichts nütze, als insofern sie uns an den Zusammenhang der Erscheinungen glauben macht.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 53



Zie Steiners commentaar bij spreuk 51 en 52.


Audiovisuele weergave bij spreuk 53




Muziek
Wandrers Sturmlied Op. 14 - Richard Strauss

maandag 22 december 2014

Nietszeggende gemiddelden

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 52
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



De ervaring is de wetenschap eerst tot nut, vervolgens schaadt ze, omdat de ervaring wet en uitzondering gewaar laat worden. Het gemiddelde van beide geeft geenszins het ware.


Die Erfahrung nutzt erst der Wissenschaft, sodann schadet sie, weil die Erfahrung Gesetz und Ausnahme gewahr werden läßt. Der Durchschnitt von beiden gibt keineswegs das Wahre.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                               bij spreuk 51 en 52



Deze beide spreuken plaatsen de waarde en schadelijkheid van de zuivere ervaring tegenover elkaar, en wel dialectisch overeenkomstig spreuk 46. De oplossing van de tegenspraak ligt in spreuk 53. De wet mag zich niet van de ervaring vervreemden, maar moet ertoe dienen, daarbinnen het noodzakelijke van het toevallige te scheiden. In zoverre reinigt hij de ervaring van toevallige uitzonderingen, die de wetenschap schaden, wanneer die een hogere waarde wordt toegekend.


Diese beiden Sprüche stellen Wert und Schädlichkeit der reinen Erfahrung einander gegenüber, und zwar dialektisch gemäß Nr. 46. Die Auflösung des Widerspruchs liegt in der folgenden Nr. 53. Das Gesetz darf sich nicht von der Erfahrung entfernen, sondern muß dazu dienen, innerhalb derselben das Notwendige von dem Zufälligen zu sondern. Insofern reinigt es die Erfahrung von den zufälligen Ausnahmen, die der Wissenschaft schaden, wenn auf sie ein zu hoher Wert gelegt wird.


Audiovisuele weergave spreuk 52




Muziek
Abschied - Martin Scherber
Gedicht
Abschied - Johann Wolfgang von Goethe

zondag 21 december 2014

Zuivere ervaring

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 51
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wie zich tevreden stelt met zuivere ervaring en daarnaar handelt, die heeft waarheid genoeg. In die zin is het opgroeiende kind wijs.


Wer sich mit reiner Erfahrung begnügt und darnach handelt, der hat Wahres genug. Das heranwachsende Kind ist weise in diesem Sinne.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                               bij spreuk 51 en 52



Deze beide spreuken plaatsen de waarde en schadelijkheid van de zuivere ervaring tegenover elkaar, en wel dialectisch overeenkomstig spreuk 46. De oplossing van de tegenspraak ligt in spreuk 53. De wet mag zich niet van de ervaring vervreemden, maar moet ertoe dienen, daarbinnen het noodzakelijke van het toevallige te scheiden. In zoverre reinigt hij de ervaring van toevallige uitzonderingen, die de wetenschap schaden, wanneer die een hogere waarde wordt toegekend.


Diese beiden Sprüche stellen Wert und Schädlichkeit der reinen Erfahrung einander gegenüber, und zwar dialektisch gemäß Nr. 46. Die Auflösung des Widerspruchs liegt in der folgenden Nr. 53. Das Gesetz darf sich nicht von der Erfahrung entfernen, sondern muß dazu dienen, innerhalb derselben das Notwendige von dem Zufälligen zu sondern. Insofern reinigt es die Erfahrung von den zufälligen Ausnahmen, die der Wissenschaft schaden, wenn auf sie ein zu hoher Wert gelegt wird.

Audiovisuele weergave spreuk 51




Muziek
Martin Scherber - Sinfonie No. 1 - Auszüge aus der Klavierfassung - Historische Aufnahme

zaterdag 20 december 2014

Productieve kracht laten gelden

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 50
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



De Fransozen hebben afstand gedaan van het materialisme en de oorsprong iets meer geest en leven toegekend; ze hebben zich losgemaakt van het sensualisme en de diepten van de menselijke natuur een eigen ontwikkeling doen toekomen: een productieve kracht laten ze in haar gelden en ze proberen niet alle kunst te verklaren uit nabootsing van een gewaargeworden kondgeving. Mogen ze in die richting volharden!


Die Franzosen haben dem Materialismus entsagt und den Uranfängen etwas mehr Geist und Leben zuerkannt; sie haben sich vom Sensualismus losgemacht und den Tiefen der menschlichen Natur eine Entwickelung aus sich selbst zugestanden: sie lassen in ihr eine produktive Kraft gelten und suchen nicht alle Kunst aus Nachahmung eines gewahrgewordenen Äußern zu erklären. In solchen Richtungen mögen sie beharren!



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 48 tot en met 50



Deze spreuken richten de aandacht op de omstandigheid, dat alle kennis zich slechts overeenkomstig de menselijke natuur kan ontwikkelen. Alle wetenschap ontspringt uit de menselijke aanleg, en wel zo, dat al de menselijke geesteskrachten daarbij tot ontplooiing komen. Daarom zal wanneer de kennis op eenzijdige wijze uitsluitend ergens in de waarneming haar bron zoekt, de geest terstond in beweging komen en zijn productieve krachten tegenover de natuur plaatsen.


Diese Sprüche lenken den Blick auf den Umstand, daß alle Erkenntnis sich nur in der Weise entwickeln kann, wie es der menschlichen Natur gemäß ist. Alle Wissenschaft entspringt aus den menschlichen An lagen, und zwar so, daß sämtliche menschliche Geisteskräfte dabei zur Entfaltung kommen. Wenn daher irgendwo in einseitiger Weise die Erkenntnis ausschließlich in der Beobachtung ihre Quelle sucht, so wird sich alsbald der Geist regen und seine produktiven Kräfte denen der Natur entgegenhalten.


Audiovisuele weergave spreuk 50




Muziek
Metamorphosensinfonie No. 3 - Martin Scherber

vrijdag 19 december 2014

Onloochenbaar

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 49
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



De modernste filosofie van onze westelijke buren bewijst dat de mens zichzelf voorbrengt zoals hij dat wil, en zo ook gehele naties, altijd weer terugkeren naar wat is aangeboren. En hoe zou dat anders moeten zijn, daar dit zijn natuur en levenswijze bepaalt?


Die neueste Philosophie unserer westlichen Nachbarn gibt ein Zeugnis, daß der Mensch, er gebärde sich, wie er wolle, und so auch ganze Nationen, immer wieder zum Angebornen zurückkehre. Und wie wollte das anders sein, da ja dieses seine Natur und Lebensweise bestimmt?



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                  bij spreuk 48 tot en met 50



Deze spreuken richten de aandacht op de omstandigheid, dat alle kennis zich slechts overeenkomstig de menselijke natuur kan ontwikkelen. Alle wetenschap ontspringt uit de menselijke aanleg, en wel zo, dat al de menselijke geesteskrachten daarbij tot ontplooiing komen. Daarom zal wanneer de kennis op eenzijdige wijze uitsluitend ergens in de waarneming haar bron zoekt, de geest terstond in beweging komen en zijn productieve krachten tegenover de natuur plaatsen.


Diese Sprüche lenken den Blick auf den Umstand, daß alle Erkenntnis sich nur in der Weise entwickeln kann, wie es der menschlichen Natur gemäß ist. Alle Wissenschaft entspringt aus den menschlichen An lagen, und zwar so, daß sämtliche menschliche Geisteskräfte dabei zur Entfaltung kommen. Wenn daher irgendwo in einseitiger Weise die Erkenntnis ausschließlich in der Beobachtung ihre Quelle sucht, so wird sich alsbald der Geist regen und seine produktiven Kräfte denen der Natur entgegenhalten.


Audiovisuele weergave spreuk 49




Muziek
Grosse Metamorphosensinfonie No. 2 - Martin Scherber

donderdag 18 december 2014

Eigenheid

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 48
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Men raakt er niet van los, ook wanneer men het weg zou werpen, wat men toebehoort.


Was einem angehört, wird man nicht los, und wenn man es wegwürfe.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 48 tot en met 50



Deze spreuken richten de aandacht op de omstandigheid, dat alle kennis zich slechts overeenkomstig de menselijke natuur kan ontwikkelen. Alle wetenschap ontspringt uit de menselijke aanleg, en wel zo, dat al de menselijke geesteskrachten daarbij tot ontplooiing komen. Daarom zal wanneer de kennis op eenzijdige wijze uitsluitend ergens in de waarneming haar bron zoekt, de geest terstond in beweging komen en zijn productieve krachten tegenover de natuur plaatsen.


Diese Sprüche lenken den Blick auf den Umstand, daß alle Erkenntnis sich nur in der Weise entwickeln kann, wie es der menschlichen Natur gemäß ist. Alle Wissenschaft entspringt aus den menschlichen Anlagen, und zwar so, daß sämtliche menschliche Geisteskräfte dabei zur Entfaltung kommen. Wenn daher irgendwo in einseitiger Weise die Erkenntnis ausschließlich in der Beobachtung ihre Quelle sucht, so wird sich alsbald der Geist regen und seine produktiven Kräfte denen der Natur entgegenhalten.


Audiovisuele weergave spreuk 48




Muziek
Über allen Gipfeln ist Ruh - Martin Scherber

woensdag 17 december 2014

Januskop

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 47
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Het verstandige en het redeloze lijden aan dezelfde tegenstrijdigheid.
  

Vernünftiges und Unvernünftiges haben gleichen Widerspruch zu erleiden.




Rudolf Steiner                                                                                   Commentaar
                                                                                                         bij spreuk 47



Omdat de wereld niet alleen een verwezenlijking van het verstandige is, maar in haar ook toeval heerst, is alles onderworpen aan de belichting van twee kanten, dat wil zeggen de tegenspraak.


Da die Welt nicht nur eine Verwirklichung des Vernünftigen ist, sondern in ihr auch der Zufall herrscht, so unterliegt alles der Beleuchtung von zwei Seiten, d.h. dem Widerspruch.



Audiovisuele weergave van spreuk 47




Muziek
Mignon 'Nur wer die Sehnsucht kennt...' - Martin Scherber

dinsdag 16 december 2014

Dialectiek

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 46
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Dialectiek is de voortbrenging van 'zucht tot tegenspreken', welke de mens is gegeven, opdat hij het verschil tussen de dingen leert inzien.


Die Dialektik ist die Ausbildung des Widerspruchsgeistes, welcher dem Menschen gegeben, damit er den Unterschied der Dinge erkennen lerne.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                        bij spreuk 46



Dialectiek is de kunst, de begrippen, die de mens zich van de dingen maakt, met elkaar in verband te brengen. Daardoor worden de betrekkingen en verschillen van de dingen duidelijk. In deze zin heeft Plato dialectiek beoefend. Daar een ding van verschillende gezichtspunten uit bekeken kan worden, kunnen verschillende, tegengestelde begrippen van een en dezelfde zaak worden gevormd. In het tegenover elkaar plaatsen van zulke tegengestelde begrippen ligt de mogelijkheid, een ding te begrijpen, dat wil zeggen van andere te onderscheiden.


Dialektik ist die Kunst, die Begriffe, die sich der Mensch von den Dingen macht, in Beziehungen zu setzen. Dadurch werden die Beziehungen und Unterschiede der Dinge aufgeklärt. In diesem Sinne hat Plato die Dialektik betrieben. Da ein Ding von verschiedenen Gesichtspunkten aus angesehen werden kann, können verschiedene, ja entgegengesetzte Begriffe von einer und derselben Sache gebildet werden. In der Gegenüberstellung solcher entgegengesetzter Begriffe liegt die Möglichkeit, ein Ding zu begreifen, d.h. von anderen zu unterscheiden.


Audiovisuele weergave spreuk 46




Muziek
Heiß mich niet reden - Robert Schumann
Gedicht
Heiß mich niet reden - Johann Wolfgang von Goethe

maandag 15 december 2014

Terminologie in verhouding tot fenomenen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 45
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wanneer wij een fenomeen laten zien, dan ziet de ander goed wat wij zien; wanneer wij een fenomeen uitspreken, beschrijven, bespreken, dan zetten wij het reeds om in onze moedertaal. Welke moeilijkheden zich hier al voordoen, wat voor onvolkomenheden voor ons dreigen, is duidelijk.
Zuivere terminologie komt van pas bij een beperkt, geïsoleerd fenomeen; wordt ook op wijdere toegepast. Tenslotte wordt het niet meer gepaste in het verdere vervolg toch nog aangewend.



Wenn wir ein Phänomen vorzeigen, so sieht der andre wohl was wir sehen; wenn wir ein Phänomen aussprechen, beschreiben, besprechen, so übersetzen wir es schon in unsere Muttersprache. Was hier schon für Schwierigkeiten sind, was für Mängel uns bedrohen, ist offenbar. Echte Terminologie paßt auf ein beschränktes, isoliertes Phänomen; wird auch angewendet auf ein weiteres. Zuletzt wird das nicht mehr passende doch noch fortgebraucht.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 27 tot en met 45



De door mensen verworven waarheden zijn in hun fijnere vertakkingen en in de gevoelsnuances, waarmee ze worden begeleid, zo intiem en individueel, dat ze naar hun volle inhoud, door een tweede niet totaal begrepen kunnen worden. Men kan eigenlijk alleen zichzelf echt begrijpen. In een discussie sluiten de voorstellingen die twee mensen met één en hetzelfde woord verbinden nooit naadloos bij elkaar aan.


Die von dem Menschen gewonnenen Wahrheiten sind in ihren feineren Verzweigungen und in den Gefühlsnuancen, von denen sie be gleitet werden, so intim und individuell, daß sie, ihrem vollen Gehalte nach, von einem zweiten nicht restlos erfaßt werden können. Man kann eigentlich immer nur sich selbst richtig verstehen. In der Diskussion dekken sich niemals genau die Vorstellungen, die zwei Menschen mit einem und demselben Worte verbinden.


Audiovisuele weergave spreuk 45




Muziek
Zur Rosenzeit - Edvard Grieg
Gedicht
Zur Rosenzeit - Johann Wolfgang von Goethe

zondag 14 december 2014

In het oog vatten en doordenken

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 44
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Wie een fenomeen voor ogen heeft, denkt er al vaak boven uit; wie er alleen over hoort vertellen, denkt hoegenaamd niets.


Wer ein Phänomen vor Augen hat, denkt schon oft drüber hinaus; wer nur davon erzählen hört, denkt gar nichts.



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                   bij spreuk 27 tot en met 45



De door mensen verworven waarheden zijn in hun fijnere vertakkingen en in de gevoelsnuances, waarmee ze worden begeleid, zo intiem en individueel, dat ze naar hun volle inhoud, door een tweede niet totaal begrepen kunnen worden. Men kan eigenlijk alleen zichzelf echt begrijpen. In een discussie sluiten de voorstellingen die twee mensen met één en hetzelfde woord verbinden nooit naadloos bij elkaar aan.


Die von dem Menschen gewonnenen Wahrheiten sind in ihren feineren Verzweigungen und in den Gefühlsnuancen, von denen sie be gleitet werden, so intim und individuell, daß sie, ihrem vollen Gehalte nach, von einem zweiten nicht restlos erfaßt werden können. Man kann eigentlich immer nur sich selbst richtig verstehen. In der Diskussion dekken sich niemals genau die Vorstellungen, die zwei Menschen mit einem und demselben Worte verbinden.


Audiovisuele weergave spreuk 44




Muziek
Parsifal - Act 2 - Kundry's Seduction - Richard Wagner

Overzicht van alle blogberichten op Sprüche in Prosa

2015

Spreuk 158 – Levende eenheid – 14 mei 2015

Spreuk 157 – Heuristiek – 12 mei 2015

Spreuk 156 – Illusoire inkapseling – 7 mei 2015

Spreuk 155 – Verstommen – 4 mei 2015

Spreuk 154 – Skelet en eeuwige rede – 2 mei 2015

Spreuk 153 – Geognosie en verbeeldingskracht - 30 april 2015

Spreuk 152 – Creatief omwerken – 28 april 2015

Spreuk 151 – Onderscheiden van rede en verstand – 25 april 2015

Spreuk 150 – Algemene oorzaken – 18 april 2015

Spreuk 149 – Eenvoud – 16 april 2015

Spreuk 148 – Ondeelbaar fenomeen – 15 april 2015

Spreuk 147 – Geschiedkundige methode – 13 april 2015

Spreuk 146 – Mechaniseren – 12 april 2015

Spreuk 145 – Tezamen gedacht – 11 april 2015

Spreuk 144 – Symptoom en kwaal – 9 april 2015

Spreuk 143 – Werking en oorzaak – 8 april 2015

Spreuk 142 – Nadelen bij vragen over oorzakelijkheid – 6 april 2015

Spreuk 141 – Causaliteitsdenken – 5 april 2015

Spreuk 140 - Nabijgelegen fenomenen en hardleersheid – 4 april 2015

Spreuk 139 – Fenomenen gewaarworden – 3 april 2015

Spreuk 138 – Mensheidsformaat of kleingeestigheid – 2 april 2015

Spreuk 137 – Oerfenomenen en angst – 31 maart 2015

Spreuk 136 – Karakteristieke oerfenomenen – 30 maart 2015

Spreuk 135 – Kernvraagstukken – 29 maart 2015

Spreuk 134 – Oorspronkelijke condities – 28 maart 2015

Spreuk 133 – Voortgang onderzoek – 23 maart 2015

Spreuk 132 – Elementaire ervaringen – 22 maart 2015

Spreuk 131 – Beroep doen op metafysica – 21 maart 2015

Spreuk 130 – Metafysica van de verschijnselen – 20 maart 2015

Spreuk 129 – Bestaan – 19 maart 2015

Spreuk 128 – Betrekkelijk en toch absoluut – 18 maart 2015

Spreuk 127 – De natuur en het bijzondere en het algemene – 17 maart 2015

Spreuk 126 – Ware symboliek – 16 maart 2015

Spreuk 125 – Bijzonder algemeen – 15 maart 2015

Spreuk 124 – Geldige algemeenheid – 14 maart 2015

Spreuk 123 – Trefzeker – 13 maart 2015

Spreuk 122 – Operationeel waarheidsgevoel – 12 maart 2015

Spreuk 121 – Waarde van fenomenen – 11 maart 215

Spreuk 120 – Experiment – 10 maart 2015

Spreuk 119 – Uitvindingen en ontdekkingen – 9 maart 2015

Spreuk 118 – Principe van de kleurschakering – 8 maart 2015

Spreuk 117 – Werkende beginselen – 25 februari 2015

Spreuk 116 – Deelverklaring – 24 februari 2015

Spreuk 115 – Van weten naar wetenschap – 23 februari 2015

Spreuk 114 – Groeiende twijfel – 22 februari 2015

Spreuk 113 – Waarachtig en leugenachtig – 21 februari 2015

Spreuk 112 – Wetenschappelijke zekerheid – 20 februari 2015

Spreuk 111 – Spinozisme versus machiavellisme – 19 februari 2015

Spreuk 110 – Enthousiast overdenken – 18 februari 2015

Spreuk 109 – Consequenties – 17 februari 2015

Spreuk 108 – Praktijk en mensenverstand – 16 februari 2015

Spreuk 107 – Filosofie en mensenverstand – 15 februari 2015

Spreuk 106 – Kritiek van het mensenverstand – 14 februari 2015

Spreuk 105 – Algemeen verstand – 13 februari 2015

Spreuk 104 – Genius – 12 februari 2015

Spreuk 103 – Markant – 11 februari 2015

Spreuk 102 – Onderscheid en verstand – 10 februari 2015

Spreuk 101 – Uit elkaar houden en invoegen – 9 februari 2015

Spreuk 100 – Poëzie van het genie – 8 februari 2015

Spreuk 99 – Uiterlijk en innerlijk – 7 februari 2015

Spreuk 98 – Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen – 6 februari 2015

Spreuk 97 – Zuiver opvatten en recht doen – 5 februari 2015

Spreuk 96 – Vruchtbare beschouwingswijze – 4 februari 2015

Spreuk 95 – Geen mythologie en legenden in de wetenschap – 3 februari 2015

Spreuk 94 – Twee klippen – 2 februari 2015

Spreuk 93 – Niet op slot gooien – 1 februari 2015

Spreuk 92 – Analogie met goed gezelschap – 31 januari 2015

Spreuk 91 – Inductie – 30 januari 2015

Spreuk 90 – Voortschrijden – 29 januari 2015

Spreuk 89 – Axioma enthymeem – 28 januari 2015

Spreuk 88 – Ongeluk – 27 januari 2015

Spreuk 87 – Herleiden en relateren – 26 januari 2015

Spreuk 86 – Eenvoud – 25 januari 2015

Spreuk 85 – Strategie – 24 januari 2015

Spreuk 84 – Probleem onderkennen – 23 januari 2015

Spreuk 83 – Miniaturen – 22 januari 2015

Spreuk 82 – Leemten – 21 januari 2015

Spreuk 81 – Afstemmen – 20 januari 2015

Spreuk 80 – Zekere koers met open blik – 19 januari 2015

Spreuk 79 – Bekopen en losraken – 18 januari 2015

Spreuk 78 – Feedback – 17 januari 2015

Spreuk 77 – Diepgang – 16 januari 2015

Spreuk 76 – Gelijke bron – 15 januari 2015

Spreuk 75 – Speelruimte voor vergissingen – 14 januari 2015

Spreuk 74 – Onwillig mopperen – 13 januari 2015

Spreuk 73 – Direct benutten – 12 januari 2015

Spreuk 72 – Voortreffelijkheid – 11 januari 2015

Spreuk 71 – Ware wijsheid – 10 januari 2015

Spreuk 70 – Wakker ontwaken – 9 januari 2015

Spreuk 69 – Achterhalen – 8 januari 2015

Spreuk 68 – Bestendigen – 7 januari 2015

Spreuk 67 – Aanmatiging matigen – 6 januari 2015

Spreuk 66 – Geholpen worden of verward raken – 5 januari 2015

Spreuk 65 – Binnensluipen en afweren – 4 januari 2015

Spreuk 64 – Onjuiste voorstelling van zaken – 3 januari 2015

Spreuk 63 – Vasthouden of loslaten – 2 januari 2015

Spreuk 62 – Goede voornemens – 1 januari 2015

2014

Spreuk 61 – Geen idee – 31 december 2014

Spreuk 60 - Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen – 30 december 2014

Spreuk 59 – Guitig opgestelde hypothesen – 29 december 2014

Spreuk 58 – Rijzende problemen – 28 december 2014

Spreuk 57 – Hypothesen als loopplanken – 27 december 2014

Spreuk 56 – Wirwar – 26 december 2014

Spreuk 55 - Vitterige waarnemers en grillige theoretici – 25 december 2014

Spreuk 54 – Abstraheren en concretiseren – 24 december 2014

Spreuk 53 – Nut van theorieën – 23 december 2014

Spreuk 52 – Nietszeggende gemiddelden – 22 december 2014

Spreuk 51 – Zuivere ervaring – 21 december 2014

Spreuk 50 – Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Spreuk 49 – Onverloochenbaar – 19 december 2014

Spreuk 48 – Eigenheid – 18 december 2014

Spreuk 47 – Januskop – 17 december 2014

Spreuk 46 – Dialectiek – 16 december 2014

Spreuk 45 – Terminologie in verhouding tot fenomenen – 15 december 2014

Spreuk 44 – In het oog vatten en doordenken – 14 december 2014

Spreuk 43 – Taalworstelingen – 13 december 2014

Spreuk 42 – Bemoeienis – 12 december 2014

Spreuk 41 – Zelfeducatie en ondersteuning – 11 december 2014

Spreuk 40 – Transparantie – 10 december 2014

Spreuk 39 – Maximes helder bezien – 9 december 2014

Spreuk 38 – Omstreden raken – 8 december 2014

Spreuk 37 – Zwart op wit – 7 december 2014

Spreuk 36 - Gehoorbereik – 6 december 2014

Spreuk 35 – Onbegrip 5 december 2014

Spreuk 34 – Vermeend weerleggen – 4 december 2014

Spreuk 33 – Gezindheden – 3 december 2014

Spreuk 32 – Leer van Newton – 2 december 2014

Spreuk 31 – Onenigheid en problemen – 1 december 2014

Spreuk 30 – Gekante meningen – 30 november 2014

Spreuk 29 – Probleemstelling en twistappels – 29 november 2014

Spreuk 28 – Stokken en stilstaan – 28 november 2014

Spreuk 27 – Verstaanbaarheid – 27 november 2014

Spreuk 26 – Inlevingsvermogen – 26 november 2014

Spreuk 25 – Glad ijs – 25 november 2014

Spreuk 24 – Vrije val en botsing – 24 november 2014

Spreuk 23 – Antropomorfisme inherent aan menselijke natuur – 23 november 2014

Spreuk 22 – Wie of wat spreekt zich uit? – 22 november 2014

Spreuk 21 – Gelijke onderkent gelijke – 21 november 2014

Spreuk 20 – Uitgangspunt bij menselijke waarheden – 20 november 2014

Spreuk 19 – Menselijke voorstellingswijze en menselijke waarheid – 19 november 2014

Spreuk 18 – Ja en nee uit de mond van de natuur – 18 november 2014

Spreuk 17 – Verstand en hulpmiddelen – 17 november 2014

Spreuk 16 – Vrije focus – 16 november 2014

Spreuk 15 – Het onbeschrijfbare beschrijven – 15 november 2014

Spreuk 14 – Berekening en experiment – 14 november 2014

Spreuk 13 – Mens en moderne fysica – 13 november 2014

Spreuk 12 – Tolk van het verstand – 12 november 2014

Spreuk 11 – Zintuiglijke ervaringen en geestelijke vermogens – 11 november 2014

Spreuk 10 – Perspectivische wetten – 10 november 2014

Spreuk 9 – Blikrichting en corresponderende hoek – 9 november 2014

Spreuk 8 – Verschilzicht en positieverandering – 8 november 2014

Spreuk 7 – Gezichtsvermogen – 7 november 2014

Spreuk 6 – Vergelijken – 6 november 2014

Spreuk 5 – Aan- en indachtigheid – 5 november 2014

Spreuk 4 – Bedrieglijk oordeel – 4 november 2014

Spreuk 3 – Betrouwbare zintuigen – 3 november 2014

Spreuk 2 – Menselijke wijsheid – 2 november 2014

Spreuk 1 - Kenverhoudingen - 1 november 2014

Inleiding en verantwoording van Rudolf Steiner – 1 november 2014

Introductie en verantwoording – 1 november 2014